Ondersteuning aan zorgvoorzieningen door het Outbreak Support Team van Zorg en Gezondheid

Om zorgvoorzieningen bij te staan in de strijd tegen SARS-CoV-2, zette Zorg en Gezondheid een "Outbreak Support Team (OST)" op met een specifieke werking rond corona. Dit wordt nauwgezet opgevolgd door de Vlaamse Task Force Zorg. De werking vertrekt vanuit de filosofie van het MDRO-Outbreak Support Team, dat in 2013 opgericht werd binnen het agentschap Zorg en Gezondheid, afdeling Preventie – team infectieziektebestrijding-vaccinatie.

De "Outbreak support team"-werking rond corona biedt hulp aan de zorgvoorzieningen door:

  1. Actief contact te leggen met de voorzieningen met een (vermoeden van) uitbraak
  2. Ondernomen acties en de resultaten te inventariseren
  3. Aanvullingen te suggereren bij de analyse van de uitbraakdynamiek en de -verspreiding
  4. Suggesties te doen voor het plan van aanpak

Dit gebeurt op basis van de beschikbare aanbevelingen en richtlijnen en wetenschappelijke evidentie, aangevuld met wetenschappelijk gevalideerde ervaringen.

Belangrijke partners in de Corona-OST-werking zijn o.a.:

  • Het outbreak-managementteam van de zorgvoorziening;
  • Het COVID-19 team en de mSPOC van de betrokken Eerstelijnszone;
  • Dediensten binnen de Vlaamse overheid die instaan voor de erkenning, vergunning, attestering, subsidiëring en handhaving van de zorgvoorzieningen (Zorg en Gezondheid, Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap, agentschap Opgroeien, afdeling Welzijn en Samenleving van het Departement Welzijn, Volksgezondheid en Gezin)

De hoofd- en eindverantwoordelijkheid blijven bij de betrokken zorgvoorziening.

Samenvatting van de werking

  1. Voorzieningen detecteren met een uitbraak (=2 of meer besmette bewoners [2]), of een aanzienlijke verergering van de uitbraak, of een andere COVID-gerelateerde problematiek:

    1. In hoofdzaak op basis van de Zorgatlas (dus op basis van de cijfers die door de zorgvoorzieningen gerapporteerd worden)
    2. Daarnaast via andere signalen (telefonische contactname door zorgvoorzieningen, mailverkeer met zorgvoorzieningen, met bewoners of hun context, berichten vanuit lokale of provinciale overheden en vanuit de COVID-19 teams van de eerstelijnszones, media…)
  2. Telefonische contactname met de zorgvoorzieningen om de situatie verder uit te klaren
  3. In nauw overleg met de betrokken voorzieningen, de specialisten in infectieziektebestrijding en medewerkers die de voorzieningen goed kennen, de situatie beoordelen op basis van o.a.
    • de ernst van de besmettingsgraad en de evolutie van de uitbraak
    • het beschikken over voldoende knowhow en managementcapaciteit in de zorgvoorziening
    • de situatie op het vlak van het personeel
    • de beschikbare infrastructuur
    • de medische omkadering
  4. De voorzieningen[3]:
    • Krijgen advies op maat;
    • Worden geleid naar beschikbare hulpbronnen (bv. op logistiek vlak, op psychosociaal vlak, qua organisatie van de zorg…);
    • Krijgen een aanbod voor een bijkomende vorming over infectieziektepreventie.
  5. Indien aangewezen kan een plaatsbezoek gebeuren. Het plaatsbezoek wordt opgenomen door een specifiek team, dat op zeer korte termijn ter plaatse gaat. Het bezoek heeft als doel de situatie beter in te schatten en gericht advies te geven.
  6. In samenspraak met de overheidsdiensten kan in specifieke situaties een subsidie toegekend worden voor een tijdelijke managementondersteuning[4].
  7. De voorzieningen waar er gekozen werd voor gesubsidieerde tijdelijke managementondersteuning en voorzieningen waar een blijvende ongerustheid over bestaat, worden in een systeem van ‘case-management’ verder opgevolgd.
  8. In situaties waarbij nog meer bijkomende ondersteuning nodig blijkt, kan  het advies gegeven worden om de hulp van externe partners (bv. civiele bescherming, defensie) in te schakelen.
  9. In uitzonderlijke situaties kan er ook handhavend opgetreden worden om concrete beschermende maatregelen op te leggen[5].

Een meer gedetailleerde omschrijving van deze werking van het team vindt u hier. 

Voorzieningen die via COVID Outbreak Support Team opgevolgd worden

C-OST richt zich op volgende zorgvoorzieningen met (semi)residentiële werking (en soms met daarnaast ook een ambulante werking)[1]

  • Woonzorgcentra (WZC)
  • Centra voor Kortverblijf (CVK)
  • Groepen van assistentiewoningen – Serviceflatgebouwen (GAW/SFG)
  • Centra voor herstelverblijf (CVH)
  • Residentiële voorzieningen erkend door het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH)
  • CAW (dak- en thuislozenopvang, vluchthuizen)
  • Psychiatrische ziekenhuizen (PZ)
  • Psychiatrische verzorgingstehuizen (PVT)
  • Initiatieven voor Beschut Wonen (BW)
  • Revalidatieziekenhuizen
  • Residentiële revalidatievoorzieningen

Inhoudelijk is de werking gelijklopend voor al deze zorgvoorzieningen, op operationeel vlak zijn er voor de VAPH-voorzieningen en voor de CAW enkele verschillen.

  • Voor de VAPH-voorzieningen worden delen van de werking (monitoring, eerste contacten tussen voorzieningen en agentschap, en advisering) mee opgenomen door het VAPH. De regiocoördinatoren spelen hier een belangrijke rol in. Er is wekelijks een overleg over precaire situaties met het team dat instaat voor Corona-OST-werking. Indien besloten wordt tot een plaatsbezoek, dan wordt dit vanuit de Corona-OST-werking opgenomen, zoals voor de andere voorzieningen.
  • Voor de CAW gebeurt de monitoring, eerste contactname en advisering door de afdeling Welzijn en Samenleving van het Departement Welzijn, Volksgezondheid en Gezin. Precaire situaties worden ad hoc onder de aandacht van C-OST gebracht. Indien een plaatsbezoek nodig is, dan is het ook C-OST die dit organiseert en uitvoert.

----------------------------------------------

[1] Voor de (residentiële, semi-residentiële en ambulante) collectiviteiten die erkend worden door het agentschap Opgroeien (d.w.z. de gemeenschapsinstellingen, de jeugdgevangenis in Tongeren, en de private voorzieningen voor jeugdhulp, en de voorzieningen onder de noemer Kind en Gezin waaronder de groepsopvang, de gezinsopvang en Centra voor Kinderzorg en Gezinsondersteuning) beperkt de inbreng van het team infectieziektebestrijding en vaccinatie (van de afdeling Preventie van het agentschap Zorg en Gezondheid) zich tot advies en ondersteuning op vraag van het agentschap Opgroeien of wanneer dit agentschap niet bereikbaar is.

De uitbraken in andere collectiviteiten (gevangenissen, forensisch psychiatrische centra, kloosters, algemene ziekenhuizen…) en de opvolging van clusters buiten de collectiviteiten vallen eveneens buiten de hier beschreven Corona-OST-werking. Deze uitbraken en clusters worden op een andere manier opgevolgd door het team infectieziektebestrijding en vaccinatie.

[2] Met “bewoners” bedoelen we ook patiënten in ziekenhuizen, cliënten in VAPH-voorzieningen etc. We kiezen voor de term bewoners, omdat het in de praktijk hoofdzakelijk om bewoners in een WZC of GAW gaat.

[3] De stappen 2, 3 en 4 kunnen apart na elkaar voorkomen, maar gebeuren in de praktijk vaak tijdens eenzelfde contact

[4] Op basis van het Besluit van de Vlaamse Regering van 3 april 2020 tot subsidiëring voor tijdelijke managementondersteuning inzake crisisbeheer bij een COVID-19 uitbraak in residentiële voorzieningen in het beleidsdomein Welzijn, Volksgezondheid en Gezin.

[5] Op basis van art. 14 van het Decreet van 19 januari 2018 houdende het overheidstoezicht in het kader van het gezondheids- en welzijnsbeleid.

Het Outbreak Support team contacteren

VAPH-voorzieningen:

  • Via mail naar avf@vaph.be
  • Op weekdagen tussen 8u00 en 16u00: 02/249 36 66

CAW:

Alle andere voorzieningen (en als dringend):