Omwonenden van 3M-fabriek in Zwijndrecht kunnen zich aanmelden voor een bloedonderzoek naar PFAS

  • 19 april 2022

Wie in een straal van 5km rond de 3M-fabiek in Zwijndrecht woont en ten westen van de Schelde, kan zich vanaf vandaag online aanmelden om zijn bloed te laten onderzoeken op PFAS. Vorig jaar gebeurde zo’n bloedonderzoek al bij 796 omwonenden die binnen de 3km woonden. Nu krijgt dus een ruimere groep de kans om zich te laten onderzoeken. De bloedonderzoeken zelf zullen in het najaar starten.

Bij het bloedonderzoek in de zomer vorig jaar bleek dat de meerderheid van de deelnemers te hoge PFOS-waarden in het bloed had. Zorg en Gezondheid breidde de no regret-maatregelen rond de fabriek uit naar een straal van 5 km. De Vlaamse Regering besliste daarop om alle omwonenden binnen de 5km de kans te geven om hun bloed te laten onderzoeken. Het gaat om alle inwoners van Zwijndrecht en de Antwerpse linkeroever, in Beveren kunnen de inwoners van Melsele en Kallo zich aanmelden en daarnaast nog 127 adressen in de gemeente Kruibeke (zie kaartje achteraan).

Op basis van een PFAS-bloedresultaat kan niet voorspeld worden welke nadelige gezondheidsgevolgen er zijn of zullen komen. Wel geeft het mensen een zicht op hun persoonlijke, opgebouwde blootstelling en kan het motiverend werken om goed de no regret-maatregelen op te volgen om bijkomende blootstelling aan PFAS-verbindingen zoveel als mogelijk te vermijden. 

Zoveel mogelijk aanmelden voor 1 juni

Deze bloedonderzoeken worden georganiseerd door Zorg en Gezondheid. Om een zicht te krijgen op het aantal geïnteresseerde omwonenden, stelt Zorg en Gezondheid nu een online aanmeldingssysteem open. Omwonenden wordt gevraagd om zich zoveel als mogelijk aan te melden voor 1 juni, om daarmee de organisatie van de bloedonderzoeken beter te kunnen organiseren.

Joris Moonens, woordvoerder van Zorg en Gezondheid: “Iedereen die binnen de 5km en ten westen van de Schelde woont, kan zich met zijn eID aanmelden via de PFAS-website van de Vlaamse overheid. In tegenstelling tot het vorige bloedonderzoek, kunnen nu ook kinderen jonger dan 12 jaar zich aanmelden. In totaal gaat het om 60 à 70.000 personen die in aanmerking komen.”

Jongeren geboren in 2007 en 2008 worden extra opgeroepen om zich aan te melden én zich ook op te geven voor de meer uitvoerige jongerenstudie HBM-Omgeving 3M. Bij dat onderzoek worden naast PFAS in bloed ook allerlei andere metingen uitgevoerd, zoals gezondheidsmetingen en metingen in huisstof, in de bodem van de tuin, in groenten uit de  tuin en in eieren van eigen kippen. Jongeren die voor de jongerenstudie in aanmerking komen, worden persoonlijk uitgenodigd via een brief op hun thuisadres en kunnen zich via die weg aanmelden.

Tijdens de loop van de bloedonderzoeken, zal Zorg en Gezondheid op basis van tussentijdse resultaten bekijken of nog meer mensen in aanmerking komen voor een bloedafname.

Bloedafnames starten in het najaar en lopen over jaren

Het aantal aanmeldingen en de spreiding zal Zorg en Gezondheid helpen bij de organisatie van de bloedafnames.

Voor de organisatie van de bloedafnames en analyses heeft Zorg en Gezondheid een overheidsopdracht uitgeschreven, die eind juni zal gegund worden. De bloedafnames zelf zullen vermoedelijk kunnen starten in het najaar van 2022.

Joris Moonens: “Elke omwonende die zich aanmeldt, zal gecontacteerd worden wanneer hij/zij aan de beurt is voor een bloedafname. Door beperkingen in de labocapaciteit zullen de bloedafnames echter over meerdere jaren gespreid moeten worden, het kan dus even duren voor je gecontacteerd wordt. Het algemene principe dat we zullen hanteren, is dat wie dichter bij de 3M-fabriek komt, eerst aan de beurt zal komen. De volgorde van aanmelding speelt geen rol.”

Als onderdeel van de overheidsopdracht wordt nagegaan of de bloedafnames voor PFAS-bepaling genomen kunnen worden met een eenvoudige vingerprik. Dat zou het verdere verloop van de bloedstaalnames kunnen vergemakkelijken en versnellen en is minder invasief, wat vooral bij kinderen belangrijk is.

Meer info