Kwaliteit in algemene ziekenhuizen

De kwaliteitszorg in algemene ziekenhuizen is vastgelegd in het decreet van 17 oktober 2003 betreffende de kwaliteit van de gezondheids- en welzijnsvoorzieningen. Het decreet verplicht de gezondheidsvoorzieningen om aan zijn gebruikers een verantwoorde hulp- en dienstverlening te bieden.

Kwaliteit meten via indicatoren

Het Vlaams Instituut Kwaliteit van Zorg (VIKZ) ontwikkelt samen met de sector een set van indicatoren volgens een evidence-beased methodologie. Deze indicatoren meten de kwaliteit van zorg in de Vlaamse algemene ziekenhuizen. De ziekenhuizen kiezen zelf of en welke indicatoren ze meten. Resultaten verschijnen (als het ziekenhuis daarvoor kiest) op www.zorgkwaliteit.be. Ziekenhuizen kunnen de informatie intern gebruiken (naar hun professionals) of zich met elkaar vergelijken, ook op internationaal niveau. De informatie helpt een patiënt ook om, in overleg met zijn arts, een overwogen keuze te maken voor een welbepaald ziekenhuis.

Toezicht door Zorginspectie

Zorginspectie ziet erop toe dat algemene ziekenhuizen de kwaliteit van zorg naleven op de werkvloer, zowel op het niveau van structuur, processen als resultaten. Dat gebeurt aan de hand van een nieuw inspectiemodel. Het toezicht in de Vlaamse ziekenhuizen richt zich op zorgtrajecten. Een zorgtraject is het traject dat een bepaalde groep van patiënten doorloopt in een ziekenhuis. De nadruk ligt daarbij op elementen die cruciaal zijn voor de kwaliteit van zorg. Elk Vlaams ziekenhuis wordt verwacht hieraan te voldoen.

Er werd een generiek eisenkader uitgewerkt dat van toepassing is voor elke hospitalisatie-afdeling van het ziekenhuis. Dit eisenkader vormt een onlosmakelijk onderdeel van elk eisenkader voor een zorgprogramma of afdeling waar patiënten gehospitaliseerd worden. 

Daarnaast zijn er 8 zorgtrajecten geselecteerd: 5 basiszorgtrajecten en 3 gespecialiseerde zorgtrajecten.

Basiszorgtrajecten:

  1. chirurgisch
  2. internistisch
  3. moeder-kind
  4. geriatrie-revalidatie
  5. de psychiatrische patiënt

Gespecialiseerde zorgtrajecten:

  1. de hartpatiënt
  2. de oncologische patiënt
  3. de dialysepatiënt

Eisenkaders

De inspectieverslagen zijn beschikbaar op de website van Zorginspectie.

Voor ziekenhuizen die geen accreditatie behalen bij een externe accreditatie-instelling, voorziet Zorginspectie systeemtoezicht. Dat systeemtoezicht checkt het leiderschap, strategie en beleid, het veiligheidsmanagementssysteem en het kwaliteitssysteem ziekenhuisbreed.

Accreditatie door externe instelling

Bij een ziekenhuisaccreditatie komt een externe, onafhankelijke organisatie op basis van een aantal maatstaven beoordelen in welke mate het ziekenhuis kwaliteitsvolle en veilige zorg aanbiedt aan de patiënten. Ziekenhuizen krijgen het label voor een beperkt aantal jaren. In tegenstelling tot de inspectie van de Vlaamse overheid, kiezen ziekenhuizen zelf of ze zich wensen te accrediteren. In Vlaanderen werken de ziekenhuizen daarvoor met 2 instanties samen, namelijk Joint Commission International en het Nederlands Instituut voor Accreditatie in de zorg.