4.104 Vlamingen krijgen retroactief zorgbudget zwaar zorgbehoevenden toegekend

  • 4 april 2022

Sinds 1 juni 2021 vervangt de  BelRAI Sceener de vroegere Bel-profielschaal voor de toekenning van het Zorgbudget voor zwaar zorgbehoevenden in de thuissituatie. Dit budget bedraagt 130 euro per maand. We merken dat sinds de implementatie van de BelRAI Screener er structureel minder mensen recht krijgen op het zorgbudget. De Vlaamse Regering heeft op vraag van minister van Welzijn en Volksgezondheid Wouter Beke dan ook beslist om de afkapwaarde te verlagen waardoor meer mensen recht krijgen op het zorgbudget. Concreet gaat het over 4.104 Vlamingen die dan toch het zorgbudget zullen ontvangen. Deze bijsturing zal retroactief ingaan vanaf 1 juni 2021 en geldt uiteraard ook voor mensen die in de toekomst het zorgbudget voor zwaar zorgbehoevenden aanvragen.

Evaluatie van het systeem

Na jarenlang wetenschappelijk onderzoek werd de BelRAI Screener geïmplementeerd als inschalingsinstrument in de thuiszorg.  De BelRAI Screener is een wetenschappelijk gevalideerd instrument dat een veel breder zicht geeft op de zorg- en ondersteuningsnoden van een persoon dan de vroegere Bel-profielschaal. Zo wordt enerzijds de zelfredzaamheid in de handelingen van het dagelijks leven in beeld gebracht (zoals bv. koken en zelfstandig verplaatsen), anderzijds worden ook psychische, cognitieve en gedragsproblemen in kaart gebracht.

Uit een eerste analyse eind vorig jaar bleek dat 26% van de reeds ingeschaalde personen niet langer in aanmerking komt voor een zorgbudget. Minister Beke wilde vermijden dat mensen hun zorgbudget verloren zolang bijkomende analyses werden uitgevoerd en schortte daarom eind vorig jaar de herinschalingen op. Om een definitieve beslissing te nemen, waren er echter meer data nodig. Die zijn er nu.

Uitgebreide evaluatie van het systeem

De belangrijkste reden van het hoger aantal afscoringen blijkt te wijten aan hoe zorgbehoevenden scoren op de items iADL en ADL. Op basis van eerder wetenschappelijk onderzoek dat uitgevoerd werd binnen een bepaalde steekproef werd een hogere score op deze items verwacht. Dit doet zich nu bij effectieve uitrol in de populatie niet voor.

Concreet betekent dit dat de afkapwaarde die werd bepaald op basis van het onderzoek in de steekproef op de items (i)ADL te hoog ligt. Het betreft de score die iemand moet halen om het zorgbudget toegekend te krijgen. Hoe hoger de score, hoe zwaarder de zorgbehoefte. Men moet ten minste 6 scoren om recht te hebben op het zorgbudget.

  • IADL staat voor instrumentele activiteiten van het dagelijks leven. Deze schaal beoordeelt de bekwaamheid om instrumentele dagelijkse activiteiten uit te voeren, en geeft de indicatiesteller inzicht in de functionele zorgbehoefte van een thuiswonende persoon. Het gaat dan over activiteiten zoals koken, alledaags huishoudelijk werk, boodschappen doen, het openbaar vervoer gebruiken of autorijden.
  • ADL omvat handelingen die we op dagdagelijkse basis uitvoeren, zonder stil te staan bij 'hoe' we ze doen, zoals een toiletbezoek of zichzelf aan- of uitkleden.

Deze afkapwaarde wordt nu dus op basis van de verzamelde gegevens op populatieniveau van 6 naar 5,5 bijgesteld op de som van de items (instrumentele) handelingen van het dagelijks leven. Dit betekent dat 4.104 Vlamingen die hun zorgbudget sinds 1 juni 2021 verloren dit retroactief zullen ontvangen.

Minister Beke zal hiertoe de nodige regelgevende initiatieven nemen. De retroactieve uitbetaling zal na goedkeuring van deze regelgeving gebeuren.